Στα πλοία ο όρος φωτισμός αναφέρεται στις εγκαταστάσεις και στις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για σκοπούς φωτισμού, πλοήγησης και ασφάλειας. Τα συστήματα φωτισμού στα πλοία είναι κρίσιμα, επειδή εξασφαλίζουν πρωτίστως την ασφάλεια του πληρώματος κατά τη διάρκεια της ναυσιπλοΐας και συμβάλλουν επίσης στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της παραγωγικότητας των λειτουργιών του πλοίου.
Τα συστήματα φωτισμού που χρησιμοποιούνται στα πλοία έχουν σχεδιαστεί για να αντέχουν στο θαλάσσιο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων των ακραίων θερμοκρασιών, της υγρασίας και της έκθεσης σε αλμυρό νερό. Επιπλέον, τα σύγχρονα συστήματα φωτισμού πλοίων γίνονται πιο ενεργειακά αποδοτικά, με τη χρήση τεχνολογίας φωτισμού LED και των προηγμένων χειριστηρίων φωτισμού, με αποτέλεσμα τη μείωση της ενέργειας που καταναλώνεται και του ενδεχόμενου κόστους.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι συστημάτων φωτισμού που χρησιμοποιούνται στα πλοία, τόσο μόνιμων-σταθερών όσο και φορητών, για διάφορους σκοπούς. Ορισμένα παραδείγματα και των δύο τύπων συστημάτων είναι τα ακόλουθα:
- Τα φώτα ναυσιπλοΐας: Αυτά είναι απαραίτητα φώτα που χρησιμοποιούνται για να υποδείξουν τη θέση, το μέγεθος και την κατεύθυνση ενός πλοίου σε άλλα σκάφη κατά τη διάρκεια της ναυσιπλοΐας.
- Τα φώτα καταστρώματος: χρησιμοποιούνται για να φωτίζουν την περιοχή του καταστρώματος ώστε το πλήρωμα να εκτελεί διάφορες εργασίες (π.χ. φόρτωση, εκφόρτωση, συντήρηση κ.λπ.).
- Τα φώτα διαμονής: χρησιμοποιούνται για την παροχή φωτισμού στις καμπίνες, τους κοινόχρηστους χώρους και τους διαδρόμους για το πλήρωμα και τους επιβάτες.
- Τα φώτα έκτακτης ανάγκης: χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
- Προβολείς (μόνιμοι και φορητοί): Πρόκειται για ισχυρά φώτα που χρησιμοποιούνται για να φωτίζουν το περιβάλλον του πλοίου, την επιφάνεια του νερού, για λόγους ναυσιπλοΐας και ασφάλειας.
- Οι φακοί είναι φορητά φώτα χειρός, που χρησιμοποιούνται συνήθως στα πλοία για διάφορους σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης της επιθεώρησης, της συντήρησης και των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
- Φανοί: Τα φανάρια ή οι φανοί είναι φορητά φώτα που μπορούν να τοποθετηθούν σε μια επιφάνεια ή να κρεμαστούν από έναν γάντζο ή ιμάντα. Χρησιμοποιούνται συνήθως σε πλοία για φωτισμό έκτακτης ανάγκης, καθώς και για φωτισμό χώρων εργασίας και άλλων χώρων.
- Οι προβολείς χειρός: είναι ισχυρά φορητά φώτα που χρησιμοποιούνται για αναζητήσεις και πλοήγηση μεγάλης εμβέλειας. Χρησιμοποιούνται συνήθως σε πλοία για επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, καθώς και για πλοήγηση σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας.
Συνολικά, οι συγκεκριμένοι τύποι φορητών φώτων που χρησιμοποιούνται σε ένα πλοίο εξαρτώνται από τις ειδικές ανάγκες του σκάφους και την εκάστοτε κατάσταση.
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Πλοίων» των Δημητρίου Γουργούλη, Βασιλείου Ζαγκανά, Γεωργίου Κιόκε και Αθανασίου Παπασταμούλη (Εκπαιδευτική Έκδοση του Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
