Τα αποδεικτικά ναυτικής ικανότητας είναι πιστοποιητικά που χορηγούνται στους ναυτικούς από τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ναυτικών του ΥΝΑΝΠ, συνήθως κατόπιν εξετάσεων, µε τα οποία πιστοποιείται η καταλληλότητα του κατόχου τους για την άσκηση ειδικών καθηκόντων στο Εμπορικό Ναυτικό.
Τα πιστοποιητικά αυτά χορηγούνται στους ναυτικούς που διαθέτουν τα απαιτούμενα ουσιαστικά και τυπικά προσόντα, δηλαδή γνώσεις, ικανότητες, προϋπηρεσία κ.λπ.
Τα αποδεικτικά ναυτικής ικανότητας διακρίνονται σε διπλώματα, πτυχία και άδειες ναυτικής ικανότητας. Για το προσωπικό καταστρώματος και μηχανής, σύμφωνα με το άρθρο του Κώδικα Δημοσίου Ναυτικού Δικαίου, υπάρχουν οι εξής κατηγορίες και ειδικότητες:
Για τον κλάδο προσωπικού καταστρώματος:
- Δίπλωμα Πλοιάρχου Α΄ τάξης.
- Δίπλωμα Πλοιάρχου Β΄ τάξης.
- Δίπλωμα Πλοιάρχου Γ΄ τάξης.
- Δίπλωμα Πρακτικού Πλοιάρχου.
- Πτυχίο Ναυκλήρου.
- Πτυχίο Κυβερνήτη Α΄ τάξης.
- Πτυχίο Κυβερνήτη Β΄ τάξης.
- Πτυχίο Κυβερνήτη Γ΄ τάξης.
- Πτυχίο Κυβερνήτη ρυμουλκών.
- Άδεια Ναύτη.
Για τον κλάδο προσωπικού μηχανής:
- Δίπλωμα Μηχανικού Α΄.
- Δίπλωμα Μηχανικού Β΄.
- Δίπλωμα Μηχανικού Γ΄.
- Πτυχίο Μηχανοδηγού Α΄ τάξης ΕΝ.
- Πτυχίο Μηχανοδηγού Β΄ τάξης ΕΝ.
- Δίπλωμα Ηλεκτρολόγου Εμπορικού Ναυτικού.
- Άδεια Ηλεκτροτεχνίτη Εμπορικού Ναυτικού.
Για την κατηγορία υπηρεσίας Μηχανών Εσωτερικής Καύσης:
- Δίπλωμα Μηχανικού ΜΕΚ Α΄ τάξης.
- Δίπλωμα Μηχανικού ΜΕΚ Β΄ τάξης.
- Δίπλωμα Μηχανικού ΜΕΚ Γ΄ τάξης.
- Πτυχίο Μηχανοδηγού Α΄ τάξης.
- Πτυχίο Μηχανοδηγού Β΄ τάξης.
- Άδεια Χειριστή.
Σημειώνεται τέλος ότι, το 1986, συστήθηκε επίσης δίπλωμα Ηλεκτρολόγου Εμπορικού Ναυτικού και δίπλωμα Πρακτικού Ηλεκτρολόγου ΕΝ. Ο Ηλεκτρολόγος είναι αξιωματικός και υπάγεται στις διαταγές του Α΄ Μηχανικού.
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Στοιχεία Ναυτικού Δικαίου» του Παναγιώτη Περ. Λυκούδη (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
