Άρθρο του Λεωνίδα Δημητριάδη-Ευγενίδη, Προέδρου του Ιδρύματος Ευγενίδου και Ναυτιλιακού Πρεσβευτή του IMO στην Ελλάδα:
Η Παγκόσμια Ημέρα Ναυτιλίας αποτελεί κάθε χρόνο μια ευκαιρία να αναγνωρίσουμε τη θεμελιώδη συμβολή της ναυτιλίας στην παγκόσμια οικονομία και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Πάνω από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται διά θαλάσσης. Πίσω όμως από αυτόν τον εντυπωσιακό αριθμό βρίσκονται εκατομμύρια ναυτικοί, στελέχη, εκπαιδευτές και εργαζόμενοι, οι οποίοι κρατούν σε λειτουργία μια εξαιρετικά σύνθετη και απαιτητική παγκόσμια αλυσίδα.
Το θέμα που επέλεξε ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός για τη διετία 2026–2027 είναι: «From Policy to Practice: Powering Maritime Excellence» – «Από την πολιτική στην πράξη: Δίνοντας δύναμη στη ναυτιλιακή αριστεία».
Η επιλογή αυτή είναι ιδιαίτερα επίκαιρη. Επί περισσότερα από 70 χρόνια, ο IMO έχει δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο διεθνές κανονιστικό πλαίσιο για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την ασφάλεια και ευημερία των ναυτικών.
Οι κανονισμοί, όμως, δεν αποτελούν από μόνοι τους αποτέλεσμα. Αποκτούν πραγματική αξία όταν μεταφέρονται σωστά στην εθνική νομοθεσία, όταν εφαρμόζονται με συνέπεια από τις αρμόδιες αρχές και, κυρίως, όταν γίνονται καθημερινή πρακτική επάνω στο πλοίο.
Αυτό είναι και το ουσιαστικό μήνυμα της φετινής επετείου: η απόσταση ανάμεσα στην απόφαση και στην εφαρμογή πρέπει να περιοριστεί.
Για να συμβεί αυτό, χρειάζονται τεχνική βοήθεια, εκπαίδευση, ανταλλαγή γνώσης και πραγματική συνεργασία. Χρειάζεται επίσης οι νέοι κανονισμοί να είναι σαφείς, εφαρμόσιμοι, τεχνολογικά ουδέτεροι και να βασίζονται σε σοβαρές μελέτες επιπτώσεων. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργούμε ένα διαρκώς πιο σύνθετο πλαίσιο, χωρίς να εξασφαλίζουμε τα αντίστοιχα αποτελέσματα στην πράξη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η στήριξη των αναπτυσσόμενων κρατών, των μικρών νησιωτικών χωρών και των λιγότερο ανεπτυγμένων οικονομιών. Οι διεθνείς κανόνες πρέπει να εφαρμόζονται ομοιόμορφα. Δεν μπορούμε να επιδιώκουμε παγκόσμια πρότυπα, χωρίς να προσφέρουμε σε όλα τα κράτη τα μέσα, τις υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό που απαιτούνται για την εφαρμογή τους.
Στο κέντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται ο άνθρωπος. Η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση της ναυτιλίας δεν θα επιτευχθούν μόνο με νέα καύσιμα, προηγμένα συστήματα και αυτοματισμούς. Χρειάζονται κατάλληλα εκπαιδευμένοι ναυτικοί και στελέχη, που θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις νέες τεχνολογίες με ασφάλεια, γνώση και υπευθυνότητα.
Για την Ελλάδα, τη μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη παγκοσμίως, το μήνυμα αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Δεν αρκεί να πρωταγωνιστούμε ως προς το μέγεθος του στόλου. Οφείλουμε να πρωταγωνιστούμε και στην εκπαίδευση, στην καινοτομία, στην ασφάλεια, στην προστασία του περιβάλλοντος και στη διαμόρφωση ρεαλιστικών διεθνών λύσεων.
Η ναυτιλιακή αριστεία δεν είναι ένας στατικός τίτλος. Είναι μια συνεχής προσπάθεια βελτίωσης, η οποία μετριέται καθημερινά στη γέφυρα, στο μηχανοστάσιο, στα λιμάνια, στις σχολές και στις αρμόδιες διοικήσεις.
Ας αξιοποιήσουμε, λοιπόν, την Παγκόσμια Ημέρα Ναυτιλίας όχι μόνο για να τιμήσουμε όσα έχουν επιτευχθεί, αλλά και για να αναλάβουμε την ευθύνη όσων πρέπει ακόμη να γίνουν.
Γιατί η επιτυχία της διεθνούς ναυτιλιακής πολιτικής δεν κρίνεται από το πόσους κανόνες θεσπίζουμε. Κρίνεται από το κατά πόσο οι κανόνες αυτοί γίνονται πράξη και οδηγούν σε ασφαλέστερη, καθαρότερη, αποδοτικότερη και πραγματικά βιώσιμη ναυτιλία.
