Ο εξοπλισμός ενός εμπορικού πλοίου είναι διαφορετικός ανάλογα με τον τύπο του φορτίου. Για τη διακίνηση του φορτίου και άλλες εργασίες χρησιμοποιούνται τα ανυψωτικά μέσα που παρέχουν τα πλοία.
Ως ανυψωτικά μέσα ορίζονται μηχανήματα ή συσκευές που χρησιμοποιούνται για ανύψωση, φόρτωση, εκφόρτωση υλικών και για μεταφορά ανθρώπων. Σε κάθε ανυψωτικό μέσο που χρησιμοποιείται επί του πλοίου, πρέπει να αναγράφεται ευδιάκριτα και σε σημείο ορατό από τους χειριστές, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο φόρτωσης.
Ένα από τα κυριότερα ανυψωτικά μέσα πάνω σε ένα πλοίο είναι οι γερανοί (cranes), και συγκεκριμένα ο γερανός καταστρώματος (deck crane). Τα πλεονεκτήματα του γερανού καταστρώματος έχουν αποδειχθεί πολύ χρήσιμα, καθώς διαθέτει την ικανότητα να εντοπίζει με ακρίβεια το φορτίο και απαιτεί μόνο έναν χειριστή για την λειτουργία του.
Είναι αρκετά συνηθισμένο να βλέπουμε στο κατάστρωμα φορτηγού πλοίου συστοιχία έξι γερανών, το μέγεθος των οποίων μπορεί να κυμαίνεται από περίπου 5 έως και 40 τόνους έκαστος. Οι περισσότεροι γερανοί είναι επίσης ικανοί να περιστρέφονται 360°, αλλά συνήθως παρέχονται τερματικοί διακόπτες για τον περιορισμό της περιστροφής εάν υπάρχουν εμπόδια στο κατάστρωμα.
Οι γερανοί είναι ως επί το πλείστον αυτόνομου τύπου και χρησιμοποιούν την ηλεκτρική παροχή από τον υποπίνακα διανομής του πλοίου για να λειτουργήσουν τον ηλεκτρικό κινητήρα τους.
Με τον όλο και αυξανόμενο αριθμό ξηρών μεταφορών χύδην φορτίου, αλλά και εμπορευματοκιβωτιοφόρων ήταν αναπόφευκτο ότι θα απαιτούνταν γερανοί (και κατάλληλα συστήματα εξέδρας) με τη δυνατότητα χρήσης αρπαγών στα εμπορικά πλοία.
Η νέα ηλεκτροϋδραυλική αρπάγη που χρησιμοποιείται πλέον στα εμπορικά πλοία έχει αρκετά θετικά χαρακτηριστικά όπως:
- Υψηλό λόγο ωφέλιμου φορτίου προς βάρος.
- Δεν υπάρχει υπερφόρτωση κατά το κλείσιμο ή το άνοιγμα.
- Μπορεί εύκολα να τοποθετηθεί σε υπάρχοντες γερανούς.
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Πλοίων» των Δημητρίου Γουργούλη, Βασιλείου Ζαγκανά, Γεωργίου Κιόκε και Αθανασίου Παπασταμούλη (Εκπαιδευτική Έκδοση του Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
