Του κ. Σπύρου Γκούμα, CEO της SQLearn
Μέχρι σήμερα έλαβαν χώρα τρεις βιομηχανικές επαναστάσεις, οι οποίες επηρέασαν σε πρωτόγνωρο βαθμό την ανθρωπότητα, άμεσα και έμμεσα. Είναι προφανές ότι ο Άνθρωπος δημιουργεί τεχνολογία ενώ παράλληλα επηρεάζεται από την ανάπτυξη της τεχνολογίας. Θέλοντας λοιπόν να δούμε της εξέλιξη του Ανθρώπινου Παράγοντα, θα πρέπει να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της τεχνολογίας και τον τρόπο που αυτή επηρέασε την εξέλιξή του.
Η ιδέα της «Βιομηχανικής Επανάστασης» χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια σειρά από σημαντικές τεχνολογικές, κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές που έχουν προκαλέσει σημαντικούς μετασχηματισμούς στην ανθρώπινη κοινωνία. Συνήθως, οι ειδικοί ξεχωρίζουν τρεις Βιομηχανικές Επαναστάσεις, ανάλογα με τις μεταβολές που η κάθε μία επέφερε στην τεχνολογία, στην οικονομία και τελικά διαμόρφωσε τον ανθρώπινο παράγοντα.
Συνοπτικά:
1. Πρώτη Βιομηχανική Επανάσταση (περ. 1760 – 1840): Συγκεντρώνεται κυρίως στη ανάπτυξη της υδραυλικής και ατμοκίνητης ενέργειας. Ως αποτέλεσμα αυτής έχουμε τη μετάβαση από τη χειροτεχνία στη μαζική παραγωγή και η συγκέντρωση της εργασίας σε εργοστάσια. Εμφάνιση των πρώτων ατμοκίνητων πλοίων.
2. Δεύτερη Βιομηχανική Επανάσταση (περ. 1870 – 1914): Χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, όπως η ηλεκτρική ενέργεια, η τηλεγραφία, το τηλέφωνο, οι ανάπτυξη μηχανών εσωτερικής καύσης για την παραγωγή ενέργειας. Αυτή η εποχή έφερε την παραγωγή σε μεγάλη κλίμακα και τις τεχνικές της αρχής «της γραμμής παραγωγής» του Henry Ford στην αυτοκινητοβιομηχανία.
3. Τρίτη Βιομηχανική Επανάσταση (20ος αιώνας – σήμερα): Αυτή η εποχή αναφέρεται στην ψηφιακή επανάσταση και την ανάπτυξη της πληροφορικής και των επικοινωνιών. Η εφεύρεση του τρανζίστορ, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, το Διαδίκτυο, και άλλες ψηφιακές τεχνολογίες έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ζούμε και εργαζόμαστε.
Ορισμένοι ειδικοί, ισχυρίζονται ότι βιώνουμε πλέον την Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση, που περιλαμβάνει την ταχεία εξέλιξη των τεχνολογιών όπως το Ίντερνετ των Πραγμάτων (IoT), η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική, και άλλες.
Η 4η βιομηχανική επανάσταση αφορά τον τρόπο με τον οποίο τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα αυτόνομα οχήματα και το διαδίκτυο ενσωματώνονται στη ζωή των ανθρώπων. Αυτά αναφέρει ο κ. Δημήτρης Λακασάς στο βιβλίο του Άνθρωπος 4.0 και συνεχίζει «οι κύριες τεχνολογίες της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης» είναι:
- Η τεχνητή νοημοσύνη
- Η ρομποτική
- Το διαδίκτυο των πραγμάτων
- Η επαυξημένη πραγματικότητα
- Η εικονική πραγματικότητα
- Οι τρισδιάστατοι εκτυπωτές
- Η βιοτεχνολογία
- Η νανοτεχνολογία
- Το Blockchain
- Οι «κβαντικοί υπολογιστές»
Ορισμένες από τις παραπάνω τεψνολογίες έχουν άμεση εφαρμογή στη ναυτιλία και επηρεάζουν τον ανθρώπινο παράγοντα, διαμορφώνοντας ενδεχομένως τον «Πλοίαρχο 4.0». Ειδικότερα:
- Το διαδίκτυο των πραγμάτων
- Η επαυξημένη πραγματικότητα
- Η εικονική πραγματικότητα
- Οι τρισδιάστατοι εκτυπωτές
- Η νανοτεχνολογία
- Το Blockchain
Το παραπάνω άρθρο αποτελεί μέρος της ομιλίας του κ. Σπύρου Γκούμα στο Isalos.net & HELMEPA Maritime Sustainability Summer Camp (Σεπτέμβριος 2023, Οινούσσες). Διαβάστε περισσότερα εδώ.
Επίσης, αποτελεί μέρος μια σειράς άρθρων του κ. Σπύρου Γκούμα:
Νο.1: Μια σύντομη αναδρομή στην εξέλιξη του ανθρώπινου παράγοντα
