του καπτ. Γεώργιου Γεωργούλη
Μια πρόσφατη έρευνα από τον κλάδο διερεύνησης θαλάσσιων ατυχημάτων του Ηνωμένου Βασιλείου (Marine Accident Investigation Branch- MAIB) με αφορμή την έκρηξη σε μικρό φορτηγό πλοίο που μετέφερε στάχτη από αποτεφρωτήρες, καταδεικνύει τους κινδύνους της μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του Διεθνούς Κώδικα για τη θαλάσσια μεταφορά στερεών χύδην φορτίων (International Maritime Solid Bulk Cargoes Code – IMSBC Code).
Στην παραπάνω περίπτωση, το φορτίο δημιούργησε αέριο υδρογόνο που διέρρευσε από το κύτος του πλοίου προς το χώρο του πρόστεγου όπου υπήρχε ο ηλεκτρικός πίνακας εκκίνησης της αντλίας πυρκαγιάς ανάγκης. Το υδρογόνο αέριο, σε συνδυασμό με σπινθήρα που δημιουργήθηκε από διαρροή στον ηλεκτρικό πίνακα οδήγησε σε έκρηξη. Η έκρηξη ήταν τόσο σφοδρή ώστε τα καπάκια των αμπαριών ανασηκώθηκαν σπάζοντας τα στηρίγματα. Το σημαντικότερο όμως αποτέλεσμα είναι ότι ο πρώτος μηχανικός που έμπαινε εκείνη την ώρα στο χώρο του πρόστεγου υπέστη σοβαρά εγκαύματα σε όλο του το σώμα και το κεφάλι.
Το περιστατικό καταδεικνύει τη σημασία της τήρησης των απαιτήσεων του Κώδικα. Πριν από την έναρξη της φόρτωσης, το πλοίο πρέπει να διαθέτει τις κατάλληλες πληροφορίες για το φορτίο από την αρχή του λιμένα φόρτωσης. Αυτό θα επιτρέψει το χαρακτηρισμό του σύμφωνα με τον Κώδικα. Σύμφωνα με το χαρακτηρισμό του φορτίου θα καθορισθούν οι κίνδυνοι από τους οποίους απειλείται το πλοίο και τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για την ασφαλή μεταφορά του.
Όταν ένα φορτίο δεν περιλαμβάνεται στον κώδικα, η παράγραφος 1.3 διευκρινίζει ότι οι λεπτομέρειες των χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων πρέπει να υποβάλλονται από το φορτωτή στην αρμόδια αρχή του λιμένα φόρτωσης, ώστε να μπορούν να προσδιοριστούν τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για την ασφαλή μεταφορά. Στην περίπτωση του ατυχήματος, η αμεταποίητη στάχτη του αποτεφρωτήρα δεν περιλαμβάνεται στον κώδικα IMSBC, αλλά δηλώθηκε από τον φορτωτή ως φορτίο ομάδας C, χωρίς την έγκριση της αρμόδιας αρχής.
Όταν ένα φορτίο θεωρείται ότι παρουσιάζει κίνδυνο υγροποίησης (Ομάδα Α) ή ότι μπορεί να παρουσιάσει κίνδυνο από χημικές αντιδράσεις (Ομάδα Β) τότε πρέπει να συμφωνούνται από τις αρχές του λιμένα φόρτωσης από τον φορτωτή και το πλοίο τα μέτρα που απαιτούνται προκειμένου το φορτίο να μεταφερθεί ασφαλώς. Σε περίπτωση που το φορτίο δεν παρουσιάζει κινδύνους (ομάδα Γ) τότε η αρμόδια αρχή του λιμένα φόρτωσης μπορεί να επιτρέψει τη μεταφορά ανεξάρτητα.
Ο Κώδικας IMSBC παρέχει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηρισμένα φορτία σε ότι αφορά τις συνθήκες μεταφοράς, αλλά και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται για τα μη καταχωρημένα φορτία, τις μεθόδους δοκιμών ώστε να εξασφαλίζεται ότι με την εφαρμογή τους, τα χύδην φορτία μπορούν να φορτωθούν και να μεταφερθούν με ασφάλεια.
Ένα συμπέρασμα από την έκθεση της MAIB υποστηρίζει το εξής: “είναι πιθανό ότι αυτό το ατύχημα δεν θα είχε συμβεί εάν είχαν τηρηθεί οι απαιτήσεις του κώδικα IMSBC, καθώς οι κίνδυνοι θα είχαν εντοπιστεί και οι διαδικασίες για ασφαλή μεταφορά θα είχαν αναπτυχθεί και εφαρμοστεί πριν από τη φόρτωση”.
Απόσπασμα από τo άρθρο, με τίτλο «Κίνδυνοι από τη μη εφαρμογή του Κώδικα IMSBC», του Καπτ. Γ. Γεωργούλη, Ναυτικά Χρονικά, Ιανουάριος 2018, σ. 31
Φωτο: ΑΠΕ- ΜΠΕ
