του καπτ. Νικόλαου Τσούλη, Διευθυντή Σχολής Πλοιάρχων, ΑΕΝ Μακεδονίας
Μετά την κατάργηση της ποσόστωσης φύλου κατά την εισαγωγή σπουδαστών στις ΑΕΝ, οι γυναίκες και οι άντρες εισάγονται πλέον με τους ίδιους όρους. Ήταν μια απόφαση που ελήφθη στο πλαίσιο της συμμόρφωσης της χώρας με τις επίσημες πολιτικές της ΕΕ που αφορούν την κατάργηση των διακρίσεων μεταξύ των φύλων. Όμως, η πολιτική των προς ναυτολόγηση προσλήψεων των ναυτιλιακών εταιρειών μεταβλήθηκε ελάχιστα.
Σύμφωνα με πολλούς crew managers, oι κυριότεροι λόγοι μειωμένης προτίμησης των γυναικών είναι οι κάτωθι:
– Το σημαντικά μικρότερο προσδόκιμο στη θάλασσα σε σχέση με τους άντρες και το οικονομικό κόστος αντικατάστασης που μοιραία επιβαρύνει την εταιρεία μετά την αποχώρηση των γυναικών αξιωματικών.
– Η αδυναμία της Ελληνίδας να συνεχίσει το επάγγελμα μετά την τεκνοποίηση.
– Η αναγκαστική συνύπαρξη στα ποντοπόρα μιας γυναίκας εντός ενός πολυπολιτισμικού ανδρικού πληρώματος, όπου η πλειονότητα των ναυτικών προέρχεται από χώρες του τρίτου κόσμου.
– Η εντατικοποίηση της εργασίας στα σημερινά πλοία, με τις οριακές ώρες ανάπαυσης και την ελαχιστοποίηση του χρόνου παραμονής στα λιμάνια έχει δυσμενή επίδραση στην ψυχολογία της ομάδας του πληρώματος και μειώνει τη διάθεση για αποδοχή του διαφορετικού που εισάγει η γυναικεία παρουσία.
Μέχρι τώρα, παρότι κάποιες εταιρείες έκαναν προσπάθειες να εντάξουν γυναίκες ως δοκίμους στα πληρώματα των ποντοπόρων στόλων τους, μεγάλο μέρος τους δεν καταφέρνει, για διάφορους λόγους, να καθιερωθεί σε θέσεις αξιωματικού.
Η κατάσταση διαφοροποιείται στα κρουαζιερόπλοια, ελληνόκτητα και μη, όπου εργάζεται μεγάλος αριθμός γυναικών και υπάρχουν, κατά τη γνώμη μου, καλύτερες προοπτικές πρόσβασης και εξέλιξης. Μεταξύ των βασικών προσόντων για την επιτυχή διεκδίκηση μιας τέτοιας θέσης θεωρούνται η πιστοποιημένη γνώση και άλλων γλωσσών πλην της αγγλικής και, φυσικά, η επίδειξη εξωστρεφούς χαρακτήρα που απαιτείται από τη φύση της συγκεκριμένης δουλειάς.
Συμπερασματικά, μέχρι να φτάσουμε σε μια πραγματικότητα όπου η διαμόρφωση των κατάλληλων συνθηκών στο πλοίο καθώς και η αλλαγή νοοτροπίας που απαιτείται εκ μέρους των ναυτικών, των εταιρειών και της κοινωνίας θα κάνουν αποδεκτή την ισότιμη παρουσία των γυναικών στα ποντοπόρα πλοία, απαιτείται πολλή προσπάθεια και αρκετός χρόνος. Μέχρι τότε ουσιαστικές δυνατότητες απορρόφησης δείχνουν να υπάρχουν κυρίως στην κρουαζιέρα.
Απόσπασμα από το άρθρο του καπτ. Νικόλαου Τσούλη, Διευθυντή Σχολής Πλοιάρχων, ΑΕΝ Μακεδονίας, με τίτλο «Γυναίκες στο πηδάλιο των πλοίων», Ναυτικά Χρονικά,Ιούνιος – Ιούλιος 2017, σ. 42
