Συντελεστής Στοιβασίας (ΣΣ) (Stowage Factor, SF) ξηρών φορτίων ονομάζεται ο αριθμός που δείχνει πόσα κυβικά μέτρα κατά μέσον όρο καταλαμβάνονται στον χώρο ή στους χώρους φορτίου του πλοίου από μονάδα βάρους συγκεκριμένου φορτίου μετά από καλή στοιβασία. Στον αριθμό αυτό συμπεριλαμβάνεται και ο αναπόφευκτα χαμένος χώρος.
Αν και ο ΣΣ αναφέρεται ως συντελεστής (factor), δεν είναι απόλυτος (καθαρός) αριθμός χωρίς διστάσεις, αλλά προσδιορίζεται με μονάδες, επειδή είναι ο λόγος του χώρου που διατέθηκε προς το βάρος του φορτίου που τελικά στοιβάχθηκε μέσα σ’ αυτόν. Παλαιότερα ο ΣΣ προσδιοριζόταν με μονάδες του αγγλικού συστήματος, δηλαδή κυβικά πόδια ανά μακρύ τόνο (long ton) (ft^3/LT).
Σήμερα, αν και έχουν επικρατήσει οι μονάδες του μετρικού συστήματος, δηλαδή κυβικά μέτρα ανά μετρικό τόνο (m^3/MT). Για παράδειγμα, ο ΣΣ για κριθάρι (barley) χύδην αγγίζει τα 1,67 m^3/ΜΤ περίπου, ενώ αν είναι σε σακιά ανέρχεται στα 1,81 m^3/ΜΤ. Σε πολλές χώρες ο ΣΣ προσδιορίζεται ακόμα σε ft^3/LT. Αν δεν δίνονται οι μονάδες, θα πρέπει να ζητούνται γιατί δεν είναι βέβαιο πως θα είναι ft^3/LT, καθώς στο εμπόριο έχει επικρατήσει ένας συνδυασμός του αγγλικού και του μετρικού συστήματος, δηλαδή κυβικά πόδια ανά μετρικό τόνο (ft^3/MT). Τον τρόπο αυτό χρησιμοποιούν συνήθως οι φορτωτές, οι ναυλωτές και οι πράκτορες.
Ο ΣΣ που δίνεται για ένα συγκεκριμένο φορτίο πριν τη φόρτωση θα πρέπει να είναι ο μέσος όρος πραγματικών ΣΣ πολλών φορτώσεων ίδιου τύπου πλοίων στο συγκεκριμένο λιμάνι. Στα σιτηρά ο ΣΣ του ίδιου φορτίου διαφέρει αρκετά, καθώς εξαρτάται απ’ την περιοχή, την εποχή, αν είναι παλιάς ή νέας σοδιάς κ.λπ.
Πολλές φορές αντί για το ΣΣ, ακόμα και σε φορτία εκτός σιτηρών, δίνεται στα βιβλία ή από πράκτορες, ναυλωτές κ.ά. ο Συντελεστής Χωρητικότητας. Αυτό είναι λάθος και γι’ αυτό χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Μεταφορά Φορτίων» του Νικολάου Α. Ζυγομαλά (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2021).
