Γεωγραφικό πλάτος (latitude) ονομάζεται η απόσταση ενός τόπου-σημείου της γήινης επιφάνειας από τον Ισημερινό (συμβολίζεται με το γράμμα φ). Το γεωγραφικό πλάτος χαρακτηρίζεται ως Βόρειο (Β) ή Νότιο (Ν) ανάλογα με το ημισφαίριο στο οποίο βρίσκεται το σημείο και μετριέται σε μοίρες από 00°– 90°.
Το γεωγραφικό πλάτος αποδίδεται σε μοίρες, πρώτα και δεύτερα της μοίρας ή και ως δεκαδικός αριθμός των προηγούμενων. Οι μοίρες του γεωγραφικού πλάτους αποδίδονται πάντα με διψήφιο αριθμό από 00°– 90° Β (Βόρειο) ή 00°– 90° Ν (Νότιο) και στην αγγλική Ν (North) ή S (South) αντίστοιχα.
Αντίστοιχα, γεωγραφικό μήκος (longitude) καλείται η κυκλική απόσταση κάθε σημείου της επιφάνειας της Γης από τον πρώτο μεσημβρινό (συμβολίζεται με το γράμμα λ). Ο πρώτος μεσημβρινός χωρίζει τη Γη σε δύο ημισφαίρια, το Ανατολικό και το Δυτικό. Το γεωγραφικό μήκος χαρακτηρίζεται ως ανατολικό (Α) ή ως δυτικό (Δ), ανάλογα με το ημισφαίριο στο οποίο βρίσκεται το σημείο και μετριέται σε μοίρες από λ = 000° έως 180°.
Οι μεσημβρινοί είναι άπειροι και η μέτρηση του γεωγραφικού μήκους έχει οριστεί συμβατικά να μετριέται από το Μεσημβρινό που διέρχεται από το Αστεροσκοπείο του Greenwich στη Μεγάλη Βρετανία που ονομάζεται πρώτος μεσημβρινός, ή αριθμητικά 000° 00’00”.
Το γεωγραφικό μήκος αποδίδεται σε μοίρες, πρώτα και δεύτερα της μοίρας ή και ως δεκαδικός αριθμός των προηγούμενων. Οι μοίρες του γεωγραφικού μήκους, για να αποφεύγονται λάθη, αποδίδονται πάντα με τριψήφιο αριθμό από 000° – 180° Α (Ανατολικό) ή 000° – 180° Δ (Δυτικό) και στην αγγλική γλώσσα E (East) ή W (West) αντίστοιχα.
Στον προσδιορισμό του γεωγραφικού στίγματος πρώτα αναφέρεται το γεωγραφικό πλάτος και στη συνέχεια το γεωγραφικό μήκος.
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Ναυτιλιακές Γνώσεις» του Γεώργιου Κ. Δεμερούτη και του Δημ. Ν. Μυλωνόπουλου (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2023).
