Η συλλογή και η αποθήκευση άνθρακα στο πλοίο (Onboard Carbon Capture and Storage – OCCS) αποτελεί μια καινοτόμο τεχνολογία, που αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) από τη ναυτιλία. Η τεχνολογία OCCS περιλαμβάνει την απορρόφηση, τη συμπίεση και την αποθήκευση του CO₂ που παράγεται από τις μηχανές ή τους λέβητες ενός πλοίου.
Η διαδικασία περιλαμβάνει:
- Σύστημα απορρόφησης: Το CO₂ διαχωρίζεται από τα καυσαέρια μέσω χημικών ή φυσικών μεθόδων, όπως η χρήση απορροφητικών ουσιών.
- Συμπίεση και υγροποίηση: Μετά την απορρόφηση, το CO₂ συμπιέζεται και υγροποιείται για αποθήκευση.
- Αποθήκευση στο πλοίο: Το υγροποιημένο CO₂ αποθηκεύεται σε ειδικές δεξαμενές μέχρι να παραδοθεί σε λιμάνια ή στις εγκαταστάσεις για τελική διαχείριση ή αξιοποίηση.
Οι σημαντικότεροι τρόποι και είδη συλλογής CO₂ είναι: η χημική απορρόφηση (με χρήση αμινών ή άλλων χημικών ουσιών που αντιδρούν με το CO₂ στα καυσαέρια), η φυσική απορρόφηση με εκμετάλλευση φυσικών φαινομένων, όπως η διαλυτότητα του CO₂ σε υγρά, μεμβράνες διαχωρισμού (με χρήση ειδικών μεμβρανών που επιτρέπουν τη διέλευση του CO₂, ενώ συγκρατούν άλλα αέρια), ο κρυογενικός διαχωρισμός (με ψύξη των καυσαερίων σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, ώστε να συμπυκνωθεί το CO₂) και τέλος η χρήση στερεών υλικών (όπως ζεόλιθοι ή ενεργός άνθρακας, που δεσμεύουν το CO₂).
Η τεχνολογία OCCS μπορεί να μειώσει τις εκπομπές CO₂ κατά 85-95%, ανάλογα με την αποδοτικότητα του συστήματος, αλλά απαιτεί σημαντική αρχική επένδυση και συνεχές κόστος συντήρησης. Ερευνητικά έργα στοχεύουν στη βελτίωση της αποδοτικότητας και στη μείωση του κόστους των συστημάτων OCCS.
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Καύσιμα Λιπαντικά» της Θένιας Β. Ζουρνατζίδου και του Βασίλη Δ. Σταματόπουλου (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2025).
