Για τους χειρισμούς πλευρίσεως, απάρσεως ή μεθορμίσεως των πλοίων μέσα στο λιμάνι, πολλές φορές είναι απαραίτητη η χρησιμοποίηση ειδικών πλοίων, των ρυμουλκών (tugs). Επειδή τα σκάφη αυτά πρέπει να είναι ευέλικτα στους χειρισμούς τους, η ισχύς και τα μέσα προώσεώς τους συνεχώς εξελίσσονται.
Σήμερα τα ρυμουλκά με έλικες κατακόρυφου άξονα ή με κυκλοειδείς έλικες είναι τα καταλληλότερα για λεπτούς χειρισμούς και έχουν την ικανότητα να αναπτύσσουν πλήρη ισχύ σε κάθε κατεύθυνση. Αυτά τα ρυμουλκά μπορούν να μεταβάλλουν γρήγορα κατεύθυνση ρυμουλκήσεως και να ωθούν ή να έλκουν κινούμενα με την πλευρά.
Εφόσον η μονάδα προώσεως βρίσκεται πρώρα από τη γέφυρα και το άγκιστρο ρυμουλκήσεως κατάπρυμα, η τάση ρυμουλκήσεως ευθυγραμμίζει πάντα το ρυμούλκιο με το διάμηκες τους ρυμουλκού, αποφεύγοντας έτσι την απότομη κλίση του ή την πιθανή ανατροπή του.
- Τα μονέλικα ρυμουλκά μέσης ισχύος πηδαλιουχούνται καλά σε χαμηλές ταχύτητες, γι’ αυτό είναι κατάλληλα για ρυμούλκηση από πρώρα. Όταν ωθούν, τηρούν εύκολα τη θέση τους και χωρίς απώλεια ισχύος.
- Τα ρυμουλκά με διπλές έλικες και με μεγάλη ισχύ έχουν αυξημένη ικανότητα πηδαλιουχίας σε σχέση με τα μονέλικα, όταν ωθούν ή έλκουν πρύμα χρησιμοποιώντας ρυμούλκιο από την παρειά τους.
Γενικά τα ρυμουλκά διακρίνονται στις εξής τρεις κατηγορίες:
- Ωκεανοπόρα ρυμουλκά και ναυαγοσωστικά (ocean-going and salvage tugs): Έχουν ικανότητα μακράς παραμονής εν πλω. Τα κύρια χαρακτηριστικά τους είναι η μεγάλη ισχύς, αρκετό εκτόπισμα και η μεγάλη ακτίνα ενέργειας. Η τελευταία εξαρτάται από την ταχύτητα, την κατανάλωση καυσίμων και την χωρητικότητα δεξαμενών καυσίμων. Οι συνθήκες ρυμουλκήσεως στον ωκεανό είναι πολύ διαφορετικές από ό,τι στους λιμένες. Στην πρώτη περίπτωση, με κακοκαιρία, απαιτείται μεγάλο μήκος ρυμουλκίου για να μην αποκοπεί λόγω των απότομων τάσεων που προξενούνται από τις διάφορες ταχύτητες ρυμουλκού και ρυμουλκούμενου.
- Ακτοπλοϊκά ρυμουλκά: Έχουν μικρή ακτίνα ενέργειας σε σχέση με τα ωκεανοπόρα, γι’ αυτό έχουν μικρές διαστάσεις και μέση ισχύ, π.χ. μήκος μεταξύ 30–40 μέτρα, ισχύ από 1100–2500 kW, ταχύτητα 12–13 κόμβους και έλξη ρυμουλκήσεως 25–30 τόνους. Ασχολούνται με ρυμουλκήσεις μεταξύ λιμένων παραπλέοντας την ακτή.
- Ρυμουλκά λιμένος και ποταμών: Τα ρυμουλκά λιμένος και ποταμών χρησιμοποιούνται κυρίως για την παροχή βοήθειας στα πλοία που πλευρίζουν ή απομακρύνονται από το κρηπίδωμα ή σε χειρισμούς σε ποτάμια ή διώρυγες. Στην τελευταία περίπτωση είναι δυνατόν το ρυμουλκό να μην ρυμουλκεί στην πραγματικότητα το πλοίο, αλλά μόνο να το βοηθά στην πηδαλιουχία του, ώστε να τηρείται στην σωστή θέση του ποταμού ή του διαύλου. Διακρίνονται στα συμβατικά (conventional) ρυμουλκά με έλικα σταθερού ή μεταβλητού βήματος ή με έλικα σε δακτύλιο Kort (Kort nozzle) και στα σύγχρονα ρυμουλκά έλξεως (tractor tugs) με δυνατότητα στροφής της έλικας κατά 360° (Azimuth rotation).
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Ναυτική Τέχνη» του Γεώργιου Ι. Φαμηλωνίδη (Εκπαιδευτική έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2015).
