Λόγω της γενικότερης σημασίας που έχει το πλοίο από πλευράς δημόσιου συμφέροντος, η πολιτεία παρακολουθεί και ελέγχει κάθε τι που έχει σχέση µε την ασφάλεια, τη στελέχωση και τη δραστηριότητά του.
Ο έλεγχος αυτός δεν γίνεται µόνο από το κράτος, του οποίου τη σημαία φέρει το πλοίο, αλλά και από τα κράτη στα χωρικά ύδατα των οποίων αυτό καταπλέει και δημιουργεί διάφορες σχέσεις. Στην ελεύθερη θάλασσα η διεθνής κοινωνία ενδιαφέρεται για ορισμένες δραστηριότητες του πλοίου που μπορεί να έχουν γενικότερες επιπτώσεις, όπως η ρύπανση από απόρριψη πετρελαίου, το εμπόριο ναρκωτικών κ.λπ.
Για να διεξάγεται αποτελεσματικά ο έλεγχος των πλοίων απαιτείται ο εφοδιασμός τους µε βιβλία και έγγραφα που περιέχουν στοιχεία σχετικά µε την ταυτότητά του, την τήρηση των κανονισμών ασφάλειας, την κανονική στελέχωση, το μεταφερόμενο φορτίο κ.λπ.
Τα βιβλία και τα έγγραφα αυτά µε τα οποία πρέπει να είναι εφοδιασμένο κάθε πλοίο που εκτελεί πλόες καλούνται ναυτιλιακά έγγραφα του πλοίου και είναι τα ακόλουθα:
- Έγγραφο εθνικότητας
- Πιστοποιητικό καταμέτρησης
- Πιστοποιητικά ασφάλειας
- Πιστοποιητικό γραμμής φόρτωσης
- Ναυτολόγιο
- Ημερολόγιο γέφυρας
- Ημερολόγιο μηχανής
- Ημερολόγιο ασυρμάτου
- Ποινολόγιο
- Βιβλίο πετρελαίου
- Βιβλίο γυμνασίων και επιθεωρήσεων, καθώς και κάθε άλλο έγγραφο που τυχόν ορίζεται µε Προεδρικό Διάταγμα
- Φορτωτικά έγγραφα (φορτωτικές, ναυλοσύμφωνα)
- Αποδεικτικά εκπλήρωσης των τελωνειακών διατυπώσεων
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Στοιχεία Ναυτικού Δικαίου» του Παναγιώτη Περ. Λυκούδη (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
