Τα ναυτασφαλιστικά συμβόλαια είναι βασισμένα στην καλή πίστη των συναλλασσομένων, και σε περίπτωση που αποδειχθεί το αντίθετο, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό για την άλλη πλευρά μπορεί να μην ισχύσουν. Στο πλαίσιο αυτό, η καλή πίστη αποδεικνύεται αντικειμενικά με μια σειρά από υποχρεωτικές αποκαλύψεις (disclosures), παραστάσεις (representations) και διαβεβαιώσεις (warranties) από τα μέρη.
Στο παρόν κείμενο θα εξετάσουμε την έννοια των αποκαλύψεων.
Ειδικότερα, ο ασφαλιζόμενος έχει υποχρέωση να αποκαλύψει στον ασφαλιστή –προτού ολοκληρωθεί η συμφωνία– κάθε σχετικό γεγονός που γνωρίζει, ενώ ταυτόχρονα θεωρείται ότι ο ίδιος γνωρίζει κάθε γεγονός σχετικό με τη δουλειά του το οποίο θα έπρεπε να γνωρίζει. Η μη αποκάλυψη σχετικού γεγονότος δίνει τη δυνατότητα στον ασφαλιστή να αρνηθεί την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το συμβόλαιο.
Σύμφωνα με τον Marine Insurance Act, ως σχετικό γεγονός ορίζεται οποιοδήποτε γεγονός του οποίου η γνώση από συνετό ασφαλιστή θα μπορούσε να επηρεάσει την κρίση του στον υπολογισμό του ασφαλίστρου ή στο να προβεί ή όχι στη συγκεκριμένη ασφάλιση. Ο όρος φαίνεται κατ’ αρχάς να είναι υπέρ του ασφαλιστή, αλλά τελικά είναι υπέρ της εξασφάλισης ίσων όρων πληροφόρησης ανάμεσα στα δύο μέρη.
Οι περιπτώσεις που ρητά εξαιρούνται της υποχρέωσης αποκαλύψεων είναι οι εξής:
- Γεγονότα που μειώνουν τον κίνδυνο του ασφαλιστή.
- Γεγονότα που ήδη γνωρίζει ή θα έπρεπε να γνωρίζει ο ασφαλιστής.
- Γεγονότα για τα οποία ο ασφαλιστής δεν ζητά αποκαλύψεις.
- Γεγονότα καλυπτόμενα από ρητή ή συνεπαγόμενη διαβεβαίωση του ασφαλιζομένου.
Στην πράξη, για το ποια γεγονότα θεωρούνται σχετικά ή όχι, αποφασίζει το δικαστήριο, και σε αυτά περιλαμβάνονται η πληροφόρηση και η ενημέρωση του ασφαλιζομένου.
* Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Ναυτιλιακή Θεωρία & Επιχειρηματικότητα στην Εποχή της Ποιότητας», των Άλκη Ι. Ε. Κορρέ και Γιάννη Ν. Θανόπουλου (Εκδοτικός Οίκος INTERBOOKS, σελ. 61).
