Τα P&I Clubs αποτελούν αλληλασφαλιστικούς οργανισμούς στους οποίους συμμετέχουν οι πλοιοκτήτες και οι διαχειριστές πλοίων. Πρόκειται για οργανισμούς που δεν στοχεύουν στο κέρδος, αλλά στη συγκέντρωση κεφαλαιακού αποθέματος μέσω των εισφορών των μελών τους. Παρέχουν ασφαλιστική κάλυψη αστικής ευθύνης, δηλαδή καλύπτουν την υποχρέωση αποζημίωσης πλοιοκτητών ή διαχειριστών πλοίων έναντι τρίτων, λόγω ζημίας που προκάλεσαν.
Η λειτουργία των P&I Clubs διέπεται από τον θεμελιώδη κανόνα «Pay to be Paid». Σύμφωνα με τον συγκεκριμένο κανόνα, η υποχρέωση του P&I Club να καταβάλει ασφαλιστική αποζημίωση γεννάται μόνο από τη στιγμή που ο ασφαλισμένος (πλοιοκτήτης ή διαχειριστής πλοίου) καταβάλλει ο ίδιος αποζημίωση προς τον ζημιωθέντα τρίτο. Με άλλα λόγια, η ασφαλιστική κάλυψη ενεργοποιείται μόνο εφόσον έχει ήδη πραγματοποιηθεί πληρωμή από τον ασφαλισμένο.
Εξαίρεση του κανόνα «Pay to be Paid» συνιστούν οι περιπτώσεις στις οποίες ο ζημιωθείς τρίτος διατηρεί το δικαίωμα να πραγματοποιήσει ευθεία αγωγή κατά του ασφαλιστή, δηλαδή του P&I Club. Η ευθεία αγωγή προβλέπεται σε περιπτώσεις υποχρεωτικής ασφάλισης, που εισάγονται κυρίως από διεθνείς συμβάσεις.
Σε κάθε περίπτωση, ο κανόνας «Pay to be Paid» ενισχύει τον συμβατικό χαρακτήρα της σχέσης μεταξύ του Club και των μελών του, η οποία δεν επεκτείνεται σε τρίτους. Παράλληλα, στοχεύει στη διασφάλιση της οικονομικής σταθερότητας των P&I Clubs, αποτρέποντας την καταβολή αποζημιώσεων σε περιπτώσεις καταχρηστικών ή αμφισβητούμενων απαιτήσεων. Ως εκ τούτου, τα Clubs διατηρούν ουσιαστικό έλεγχο ως προς το ποιες αποζημιώσεις θα καλυφθούν και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Πηγή: UK P&I Club
