Το βάρος του πλοίου είναι άθροισμα των βαρών, των ειδών και των αντικειμένων που φέρει. Διακρίνεται, για λόγους υπολογισμού, σε δύο κύριες κατηγορίες και καθεμία από αυτές σε διάφορες ομάδες.
Η πρώτη κατηγορία αφορά το μόνιμο ή ίδιο βάρος του πλοίου (Light Ship). Είναι το άθροισμα βαρών των ειδών που αποτελούν το έτοιμο πλοίο, χωρίς κανένα πρόσθετο βάρος ή φορτίο. Το βάρος αυτό αντιστοιχεί στο άφορτο εκτόπισμα και μοιράζεται στις εξής βασικές ομάδες βαρών:
- Σκάφους. Είναι το βάρος του μεταλλικού ή από άλλο υλικό σκελετού, με όλες τις εσωτερικές φρακτές και τα χωρίσματα, καθώς και τις υπερκατασκευές.
- Προωστήριας εγκατάστασης. Είναι το βάρος της μηχανής πρόωσης με τις συσκευές και τα μηχανήματα που είναι προσαρτημένα σε αυτήν. Στο βάρος αυτό περιλαμβάνεται το νερό των λεβήτων μέχρι τη στάθμη λειτουργίας, τα υγρά των δικτύων της προωστήριας εγκατάστασης και το λάδι λίπανσης στις ελαιολεκάνες των μηχανημάτων.
- Βοηθητικών μηχανημάτων και δικτύων, όπως είναι τα μηχανήματα πηδαλίου, εργάτη, αγκυρών, ψυκτικών και δικτύων πλοίου.
- Εξαρτισμού, δηλαδή φορτωτήρων, λέμβων, αλυσίδων, αγκυρών κ.λπ.
- Ενδιαίτησης και επίπλωσης.
- Οπλισμού (για πολεμικά πλοία).
- Μόνιμου στερεού έρματος.
Η δεύτερη κατηγορία βαρών σχετίζεται με το φορτίο του πλοίου. Ο αγγλικός όρος Deadweight (Dwt), που χρησιμοποιείται, έχει καθιερωθεί διεθνώς. Στην ελληνική βιβλιογραφία συναντάται ως «πρόσθετα (ή νεκρά) βάρη» και είναι το άθροισμα όλων των βαρών, που προστίθενται στο, σύμφωνα με τα παραπάνω, εντελώς έτοιμο πλοίο. Περιλαμβάνει, δε, τις ακόλουθες ομάδες βαρών:
- Καυσίμων και λιπαντικών.
- Τροφοδοτικού και πόσιμου νερού.
- Υλικών και εφοδίων πλοίου.
- Πληρώματος και των αποσκευών και εφοδίων του.
- Υγρού έρματος.
- Επιβατών και των αποσκευών τους.
- Φορτίου κάθε είδους.
Οι τελευταίες δύο ομάδες αποτελούν το ωφέλιμο φορτίο (Cargo Deadweight). Το μέγιστο ωφέλιμο φορτίο ενός πλοίου μπορεί να αυξηθεί εις βάρος των ομάδων καυσίμων και νερού για πλόες μικρών αποστάσεων. Από τα παραπάνω προκύπτει η εξής σχέση:
Πλήρες ή έμφορτο εκτόπισμα = Μόνιμο ή ίδιο βάρος + Πρόσθετο βάρος ή Deadweight
Πηγή: Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Στοιχεία Ναυπηγίας» του Εμμανουήλ Ν. Ζωγραφάκη (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
