Νέα διεθνής μελέτη φέρνει στο φως ότι το ανθρώπινο δυναμικό της ναυτιλίας δεν συμβαδίζει με την ταχεία υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών, εγείροντας ανησυχίες για την ασφάλεια, την αποδοτικότητα και, μακροπρόθεσμα, τη βιωσιμότητα του κλάδου.
Η μελέτη «Digital skills in maritime education and training: A global deep dive into people, skills, and readiness for change» του World Maritime University (WMU) εκπονήθηκε για λογαριασμό του Lloyd’s Register Foundation, στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος Global Maritime Trends. Για τη διεξαγωγή της, αντλήθηκαν στοιχεία από 532 ναυτικούς σε 64 χώρες και 110 εκπροσώπους της παγκόσμιας ναυτιλιακής κοινότητας.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: Ενώ η αυτοματοποίηση, η ανάλυση δεδομένων και τα έξυπνα ψηφιακά συστήματα αλλάζουν ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των πλοίων, η εκπαίδευση των ανθρώπων που τα χειρίζονται δεν ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό.
Αναλυτικά, πάνω από το 80% των ναυτικών δηλώνουν ότι εκπαιδεύονται σπάνια ή καθόλου στη χρήση ψηφιακών συστημάτων. Την ίδια στιγμή, σχεδόν τα 2/3 είναι πρόθυμα να αναπτύξουν τις γνώσεις τους, εντούτοις η έλλειψη σαφούς ορισμού για το τι ακριβώς περιλαμβάνουν οι «ψηφιακές δεξιότητες» λειτουργεί ανασταλτικά. Όταν καλούνται να χρησιμοποιήσουν αυτοματοποιημένα συστήματα ή εφαρμογές επεξεργασίας δεδομένων, οι ναυτικοί δηλώνουν ανέτοιμοι. Ενδεικτικό είναι ότι μόλις το 13% θεωρεί ότι η εκπαίδευση που λαμβάνει στην ξηρά ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που αντιμετωπίζει εν πλω.
Παράλληλα, οι φορείς της ναυτικής εκπαίδευσης αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια. Μεταξύ αυτών, η περιορισμένη χρηματοδότηση, η έλλειψη εξειδικευμένων εκπαιδευτών και η ανάγκη εκσυγχρονισμού του κανονιστικού πλαισίου καθυστερούν την πρόοδο. Η εν λόγω μελέτη προειδοποιεί ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κλάδου μπορεί να εντείνει τις ανισορροπίες, λόγω της διαφορετικής πρόσβασης σε πόρους και επενδύσεις.
Επιπλέον, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν τα στοιχεία που αποκάλυψε πρόσφατα το Global Maritime Trends Digital Transition Barometer, στο πλαίσιο του ίδιου ερευνητικού προγράμματος. Ειδικότερα στον πυλώνα του Ανθρώπινου Δυναμικού, παρά τη βελτίωση της βαθμολογίας κατά έξι ποσοστιαίες μονάδες συγκριτικά με το 2025 (φτάνοντας στο 38% από 32%), εξακολουθεί να καταγράφεται μια από τις χαμηλότερες επιδόσεις του Βαρομέτρου ως προς την ψηφιακή μετάβαση. Πρόκειται για ακόμα μία ένδειξη ότι η τεχνολογία «τρέχει» πιο γρήγορα από την ικανότητα του ανθρώπου να την αξιοποιήσει αποτελεσματικά και με ασφάλεια.
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η μελέτη απευθύνει έκκληση για συντονισμένη δράση, προτείνοντας την ταχύτερη αναθεώρηση των διεθνών προτύπων ναυτικής εκπαίδευσης, την ενίσχυση των επενδύσεων για την κατάρτιση των ναυτικών και την ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών.
Πηγή: Lloyd’s Register
