Ο IMO, κατόπιν σχετικής απόφασης [Α.682(17) της 6/11/1991], ενθαρρύνει κράτη-μέλη τα οποία παρουσιάζουν εδαφική εγγύτητα να προχωρήσουν στη σύναψη περιοχικών συμφωνιών/μνημονίων συνεργασίας (MoU).
Σκοπός των εν λόγω συμφωνιών είναι η ομοιόμορφη εφαρμογή των διαδικασιών ελέγχου από το κράτος λιμένα (PSC), αλλά και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τους αναφορικά με τα αποτελέσματα των επιθεωρήσεων PSC.
Μια επιθεώρηση PSC δεν προγραμματίζεται, αλλά μπορεί να διενεργηθεί ανά πάσα στιγμή και απροειδοποίητα μετά από μονομερή απόφαση της Αρχής του Κράτους Λιμένα. Ο χαρακτήρας της είναι δειγματοληπτικός, καθώς δεν απαιτείται να ελεγχθούν εξαντλητικά όλοι οι τομείς του πλοίου, αλλά ορισμένα σημεία, τα οποία προσδιορίζονται από τον τύπο της επιθεώρησης. Οι τύποι επιθεωρήσεων PSC είναι οι εξής:
1) Αρχική επιθεώρηση (initial inspection): Είναι η επίσκεψη του επιθεωρητή κράτους λιμένα στο πλοίο, με σκοπό τον έλεγχο της συμμόρφωσής του με τις σχετικές συμβάσεις και τους κανονισμούς (relative instruments), η οποία περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον:
- Τον έλεγχο του καταλόγου των πιστοποιητικών και των εγγράφων τα οποία απαιτείται να τηρούνται επί του πλοίου σύμφωνα με τις ΔΣ για τη ναυτική ασφάλεια και την ασφάλεια από μη νόμιμες ενέργειες.
- Την επαλήθευση της αποκατάστασης των ελλείψεων από προηγούμενες επιθεωρήσεις, εφόσον είχαν καταγραφεί. Συνήθως ελέγχεται η αποκατάσταση των ελλείψεων που καταγράφηκαν στην προηγούμενη επιθεώρηση PSC, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ιδίου μνημονίου συνεργασίας (Μου).
- Τη διαπίστωση της καλής γενικής κατάστασης των χώρων του πλοίου, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών υγιεινής στο μηχανοστάσιο και στους χώρους ενδιαίτησης.
2) Λεπτομερέστερη επιθεώρηση (More detailed inspection): Είναι η επιθεώρηση PSC κατά την οποία ολόκληρο το πλοίο, ο εξοπλισμός και το πλήρωμά του, ή μέρος αυτών, ανάλογα με την περίπτωση, υποβάλλονται σε διεξοδική εξέταση, εφόσον κατά τη διενέργεια της αρχικής επιθεώρησης υπάρχουν σαφείς ενδείξεις (clear ground) που υπαγορεύουν ότι η κατάσταση του πλοίου ή του εξοπλισμού ή του πληρώματός του δεν ανταποκρίνεται ουσιαστικά στις σχετικές απαιτήσεις μιας σύμβασης. Σαφείς ενδείξεις υφίστανται όταν ο επιθεωρητής, κατά την επαγγελματική του κρίση, κρίνει ότι δικαιολογείται η διενέργεια λεπτομερέστερης επιθεώρησης του πλοίου, του εξοπλισμού ή του πληρώματός του.
3) Εκτεταμένη επιθεώρηση (expanded inspection): Είναι η επιθεώρηση που καλύπτει κατ’ ελάχιστον συγκεκριμένα σημεία επιθεώρησης, που προσδιορίζονται από το κείμενο του μνημονίου συνεργασίας, και αφορά ιδίως τη γενική κατάσταση των εξής πεδίων κινδύνου:
α) Πιστοποιητικά και έγγραφα
β) Κατάσταση των δομικών στοιχείων
γ) Αντοχή στις καιρικές συνθήκες
δ) Συστήματα έκτακτης ανάγκης
ε) Ραδιοεπικοινωνίες
στ) Εργασίες φορτοεκφόρτωσης
ζ) Πυρασφάλεια
η) Συναγερμοί
θ) Συνθήκες διαβίωσης και εργασίας
ι) Εξοπλισμός πλοήγησης
ια) Σωστικός εξοπλισμός
ιβ) Επικίνδυνα εμπορεύματα
ιγ) Μηχανήματα πρόωσης και βοηθητικά μηχανήματα
ιδ) Πρόληψη της ρύπανσης
Η εκτεταμένη επιθεώρηση μπορεί να περιλαμβάνει λεπτομερέστερη επιθεώρηση σε περίπτωση που υπάρχουν σαφείς ενδείξεις.
Οι εκτεταμένες επιθεωρήσεις προορίζονται για τα πλοία που υπάγονται στην κατηγορία υψηλού κινδύνου, Ε/Γ, πετρελαιοφόρα, Δ/Ξ που μεταφέρουν χημικά προϊόντα ή φυσικό αέριο και Φ/Γ χύδην φορτίου, ηλικίας άνω των 12 ετών.
Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Επιθεωρήσεις Πλοίων» των Αναστασίου Καρτσιμαδάκη και Νικολάου Τσεκούρα (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
