Η έκδοση ποικίλων πιστοποιητικών εγγράφων, κατόπιν επιθεώρησης των εμπορικών πλοίων, συνιστά στις μέρες μας ένα αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας στη ναυτιλία. Όμως το πλήθος των επιθεωρήσεων, σε συνδυασμό με την υψηλή τεχνογνωσία που απαιτούνται από την πλευρά του επιθεωρητή, δημιουργούν σε ορισμένες περιπτώσεις την ανάγκη εξωτερικής ανάθεσης της διενέργειας επιθεωρήσεων για πιστοποίηση. Βέβαια, η εξωτερική ανάθεση, ιδιαίτερα στην περίπτωση των επιθεωρήσεων Αρχής Κράτους-Σημαίας, υπόκειται σε συγκεκριμένο θεσμικό καθεστώς.
Η SOLAS αλλά και οι άλλες Διεθνείς Συμβάσεις (ΔΣ), περιέχουν ειδικές διατάξεις με τις οποίες επιτρέπουν στην αρμόδια Αρχή του Κράτους-Σημαίας του πλοίου να αναθέτει την διενέργεια των επιθεωρήσεων και την έκδοση των πιστοποιητικών που προβλέπονται από αυτές, σε έναν νηογνώμονα. Ένας νηογνώμονας που έχει λάβει την σχετική αναγνώριση από την Αρχή ενός Κράτους-Σημαίας, ώστε να διενεργεί επιθεωρήσεις και να εκδίδει τα κυβερνητικά πιστοποιητικά κατ’ εξουσιοδότησή του, ονομάζεται Αναγνωρισμένος Οργανισμός (Recognized Organization – RO Classification Society).
Το Κράτος-Σημαίας μπορεί να αποφασίσει συγκεκριμένα ποιες επιθεωρήσεις και πιστοποιητικά θα έχει την δυνατότητα να διενεργεί και να εκδίδει αντίστοιχα ένας νηογνώμονας για τα πλοία που φέρουν την σημαία του. Για τον σκοπό αυτό υπογράφεται διμερής συμφωνία μεταξύ της αρχής και του νηογνώμονα, η οποία αποτελεί την πράξη της αναγνώρισης/εξουσιοδότησης. Η πράξη αυτή κοινοποιείται από την αρχή στον ΙΜΟ και δημοσιοποιείται στο πληροφορικό του σύστημα Global Integrated Shipping Information System (GISIS).
Με τον τρόπο αυτό, οι σχετικές πληροφορίες είναι διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (διαχειρίστριες εταιρείες πλοίων, Αρχές Κράτους Λιμένα κ.ά.). Μια Αρχή Κράτους-Σημαίας μπορεί να αναγνωρίσει/εξουσιοδοτήσει περισσότερους από έναν νηογνώμονες. Ένας νηογνώμονας για να λάβει αναγνώριση από ένα Κράτος-Σημαίας θα πρέπει να πληροί τα ελάχιστα κριτήρια που προβλέπονται από τον Διεθνή Κώδικα των Αναγνωρισμένων Οργανισμών (RO Code) του ΙΜΟ. Η εξουσιοδότηση έχει ως σκοπό τη διευκόλυνση των Κρατών-Σημαίας, ώστε να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις των ΔΣ αναφορικά με την επιθεώρηση και την πιστοποίηση των πλοίων.
Επιπλέον, ένας μεγάλος αριθμών Κρατών δεν διαθέτουν την κατάλληλη τεχνογνωσία ούτε και τους απαραίτητους πόρους για να φέρουν εις πέρας τις σχετικές υποχρεώσεις που προβλέπονται από τις ΔΣ. Οι νηογνώμονες διαθέτοντας τεχνογνωσία αλλά και μακρόχρονη εμπειρία στις επιθεωρήσεις των εμπορικών πλοίων, αποτελούν την πλέον κατάλληλη επιλογή, ώστε να αναλάβουν αυτό το έργο.
Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Επιθεωρήσεις Πλοίων» των Αναστασίου Καρτσιμαδάκη και Νικολάου Τσεκούρα (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
