Τα καλύμματα των κυτών στα πλοία μεταφοράς χύδην ξηρών φορτίων εξυπηρετούν δύο βασικές λειτουργίες. Όταν είναι ανοιχτά, παρέχουν την απαιτούμενη πρόσβαση στα αμπάρια για τη φόρτωση και την εκφόρτωση του φορτίου. Όταν είναι κλειστά, εμποδίζουν την εισροή νερού, παρέχοντας παράλληλα υδατοστεγανότητα, ώστε να μην υπάρχει διαρροή στον χώρο φορτίου, υπό οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες. Τα καλύμματα των αμπαριών παρέχουν δομική και στεγανή προστασία στους χώρους φορτίου. Αν και είναι ογκώδεις κατασκευές μεγάλου βάρους, είναι ευαίσθητα στην κακή ευθυγράμμιση.
Επιπλέον, η κατασκευή των καλυμμάτων θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη κατανομή μεταξύ του κόστους (κατασκευής, εγκατάστασης και συντήρησης), που πρέπει να είναι χαμηλό, και της διάρκειας ζωής (χωρίς σημαντικές φθορές), που πρέπει να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη.
Οι βασικοί τύποι καλυμμάτων των αμπαριών είναι οι ακόλουθοι:
- Τα αναδιπλούμενα καλύμματα, που χρησιμοποιούνται κυρίως σε πλοία μεταφοράς γενικού φορτίου, πλοία πολλαπλών χρήσεων ή μικρότερα φορτηγά πλοία (τύπου Handysize, Handymax και Supramax). Αποτελούνται από δύο (ή περισσότερα) πάνελ, τα οποία συνδέονται με μεντεσέδες, για να μπορούν να διπλώνουν. Λειτουργούν με υδραυλικούς κυλίνδρους και ασφαλίζονται σε ανοιχτή θέση με τη χρήση ημιαυτόματων μηχανισμών κλειδώματος.
- Τα καλύμματα πλευρικού ανοίγματος, που συναντώνται σε μεγάλου μεγέθους φορτηγά πλοία (Φ/Γ) – τύπου Panamax και Capesize. Αποτελούνται από δύο πάνελ σε κάθε αμπάρι και κινούνται επάνω σε ράγες, που είναι τοποθετημένες πλευρικά του αμπαριού. Η κατασκευή αυτή ελαχιστοποιεί τα εμπόδια κατά τη διάρκεια φορτοεκφόρτωσης και παρέχει ελεύθερη πρόσβαση στον χώρο φορτίου.
- Τα αποσπώμενα καλύμματα, που χρησιμοποιούνται σε πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (Ε/Κ) και σε Φ/Γ πολλαπλών χρήσεων. Παρέχουν το πλεονέκτημα της σύντομης και ευέλικτης διαχείρισης φορτίου, καθώς τα πάνελ των καλυμμάτων μπορούν να ανυψωθούν με τη χρήση γερανών του πλοίου ή του λιμανιού.
- Τα καλύμματα κατακόρυφου ανοίγματος. Πρόκειται για υδραυλικά ελεγχόμενα καλύμματα, τα οποία μπορεί να ξεπεράσουν σε μήκος τα 12 μ. Υποστηρίζονται από ισχυρούς υδραυλικούς βραχίονες, που χρησιμεύουν και για την ασφάλισή τους σε ανοιχτή θέση. Έχουν το μειονέκτημα της σχετικά περιορισμένης πρόσβασης στον χώρο του φορτίου και της δυσκολίας στη συντήρηση του μηχανισμού λειτουργίας τους. Μπορούν να τοποθετηθούν σε ζευγάρια, για να εξυπηρετήσουν μεγάλους χώρους φορτίου.
Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Επιθεωρήσεις Πλοίων» των Αναστασίου Καρτσιμαδάκη και Νικολάου Τσεκούρα (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
