Ο IMO, κατόπιν σχετικής απόφασης [Α.682(17) της 6/11/1991], ενθαρρύνει κράτη-μέλη τα οποία παρουσιάζουν εδαφική εγγύτητα να προχωρήσουν στη σύναψη περιοχικών συμφωνιών/μνημονίων συνεργασίας (MoU).
Σκοπός των εν λόγω συμφωνιών είναι η ομοιόμορφη εφαρμογή των διαδικασιών ελέγχου από το κράτος λιμένα (PSC) αλλά και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τους αναφορικά με τα αποτελέσματα των επιθεωρήσεων PSC.
Στο πλαίσιο αυτό, συντάχθηκαν τα εξής εννέα μνημόνια συνεργασίας:
- Paris MoU (The Paris Memorandum of Understanding on PSC).
- Tokyo MoU (The Memorandum of Understanding on PSC in Asia-Pacific Region).
- Vina Del Mar (The Latin American Agreement on PSC – Vina Del Mar Agreement).
- Indian Ocean MoU (The Indian Ocean Memorandum of Understanding on PSC).
- Black Sea MoU (The Black Sea Memorandum of Understanding on PSC).
- Caribbean MoU (The Memorandum of Understanding on PSC in the Caribbean Region).
- Mediterranean MoU (The Mediterranean Memorandum of Understanding on PSC).
- Abuja MoU (The Memorandum of Understanding on PSC for West and Central African Region).
- Riyadh MoU (The Riyadh Memorandum of Understanding on PSC).
Ιδιαίτερης σημασίας είναι οι επιθεωρήσεις που διενεργούνται από την Ακτοφυλακή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (United States Coast Guard), η οποία, παρά το γεγονός ότι δεν συμμετέχει σε κάποια περιοχική συμφωνία, λόγω του μεγέθους της επικράτειας του ομοσπονδιακού κράτους καθώς και του μεγάλου αριθμού κατάπλων πλοίων ξένης σημαίας στους λιμένες της, προστίθεται άτυπα στον ανωτέρω κατάλογο.
Η Ελλάδα είναι μέλος του Paris MoU, οι απαιτήσεις του οποίου έχουν ενσωματωθεί στη Νομοθεσία της ΕΕ με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2009/16/ΕΚ και στο εθνικό δίκαιο με το ΠΔ 16-2011 (ΦΕΚ Α 36), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.
Η ανάγκη σύστασης περιοχικών συμφωνιών/μνημονίων συνεργασίας δημιουργήθηκε από το γεγονός ότι πολλά πλοία δραστηριοποιούνται συστηματικά σε περιοχές που βρίσκονται μακριά από την επικράτεια του κράτους σημαίας. Ως αποτέλεσμα, η Αρχή του κράτους σημαίας που είναι υπεύθυνη για τη συμμόρφωση του πλοίου με τους διεθνείς κανονισμούς δεν έχει τη δυνατότητα διενέργειας έκτακτων ελέγχων κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ των προγραμματισμένων επιθεωρήσεων στο πλαίσιο της πιστοποίησης του πλοίου, οι οποίες συνήθως πραγματοποιούνται από τους εξουσιοδοτημένους οργανισμούς. Κατά συνέπεια, δεν θα ήταν εφικτό να επιβεβαιωθεί η διαρκής συμμόρφωση του πλοίου με τις διεθνείς απαιτήσεις και κυρίως με τις διαδικασίες ασφαλούς διαχείρισης του πλοίου.
Επιπροσθέτως με την αναγνώριση των αποτελεσμάτων μιας επιθεώρησης PSC που διενεργείται σε ένα κράτος λιμένα από τα άλλα κράτη-μέλη της ίδιας περιοχικής συμφωνίας, αποφεύγονται οι πολλαπλές επιθεωρήσεις PSC σε σύντομο χρονικό διάστημα κάθε φορά που το ίδιο πλοίο καταπλέει σε λιμένα άλλου κράτους-μέλους της ίδιας περιοχικής συμφωνίας. Ως εκ τούτου, το πλοίο δεν επιβαρύνεται με πολλαπλές επιθεωρήσεις και επίσης δεν επιβαρύνονται οι Αρχές κράτους λιμένα με τη διάθεση πρόσθετων μέσων και πόρων για τη διενέργεια περισσότερων επιθεωρήσεων.
Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Επιθεωρήσεις Πλοίων» των Αναστασίου Καρτσιμαδάκη και Νικολάου Τσεκούρα (Εκπαιδευτική Έκδοση Ιδρύματος Ευγενίδου, Αθήνα 2024).
