Η Μεσόγειος αποτελεί σημείο συνάντησης για μεγάλο αριθμό πολιτισμών, για τους οποίους η συνεργασία σε οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις συνιστά σημαντικό εργαλείο ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, η Διαδικασία της Βαρκελώνης, που έλαβε χώρα το 1995, σηματοδότησε την καθιέρωση της ευρωμεσογειακής συνεργασίας, η οποία με τη σειρά της οδήγησε στη σύσταση της Ένωσης για τη Μεσόγειο.
Σε ανάμνηση της Διαδικασίας της Βαρκελώνης, η οποία έθεσε τα θεμέλια για την ενίσχυση της συνεργασίας στον ευρωπαϊκό χώρο, και ιδίως στη Μεσόγειο, εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Νοεμβρίου η Ημέρα της Μεσογείου.
Αξίζει να σημειωθεί πως η Ένωση για τη Μεσόγειο, η οποία καθιέρωσε την παραπάνω πρωτοβουλία, είναι ένας διακυβερνητικός θεσμός, στον οποίο συμμετέχουν όχι μόνο οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και 15 χώρες από τις νότιες και ανατολικές ακτές της Μεσογείου, με σκοπό να προάγουν τον διάλογο και τη συνεργασία. Πιο συγκεκριμένα, εκτός από τις 27 χώρες της ΕΕ, στην Ένωση για τη Μεσόγειο συμμετέχουν: η Αλβανία, η Αλγερία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Ιορδανία, ο Λίβανος, η Μαυριτανία, το Μονακό, το Μαυροβούνιο, το Μαρόκο, η Παλαιστινιακή Αρχή, η Συρία, η Τυνησία και η Τουρκία.
Ορισμένες από αυτές τις χώρες είναι πλέον υποψήφιες ή δυνάμει υποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ, ενώ άλλες διαθέτουν προτεραιότητες ή σχέδια δράσης στο πλαίσιο διμερούς συνεργασίας μέσω της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας.
Με τη συνδρομή της Ένωσης για τη Μεσόγειο, έχουν δρομολογηθεί περιφερειακά έργα που αφορούν τομείς όπως η οικονομία, το περιβάλλον, η ενέργεια και η μετανάστευση.
Πηγή: Day of the Mediterranean, EUR-Lex