Η ανάγκη ελέγχου των αρχικών σχεδίων ενός πλοίου, της αξιοπλοΐας και της ασφάλειας του καθώς και της παρακολούθησης της διαρκώς εξελισσόμενης τεχνολογίας κατέστησαν αναγκαία τη δημιουργία ειδικών νομικών προσώπων, που ονομάστηκαν νηογνώμονες (classification societies). Οι συγκεκριμένοι μη κερδοσκοπικοί συνήθως φορείς προωθούν τη συνεπή υιοθέτηση και εφαρμογή προδιαγραφών και κανονισμών ναυπήγησης και συντήρησης των πλοίων, απαραίτητων για τη μετέπειτα ασφαλή πλεύση τους.
Οι κορυφαίοι νηογνώμονες παγκοσμίως έχουν ωστόσο ενώσει τις δυνάμεις τους, δημιουργώντας τη Διεθνή Ένωση Νηογνωμόνων (International Association of Classification Societies – IACS). Ο IACS συστάθηκε το 1968 και σήμερα περιλαμβάνει δώδεκα μέλη, τα οποία έχουν επιθεωρήσει περίπου το 90% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου σε όρους χωρητικότητας.
Κύριος στόχος του IACS είναι η εναρμόνιση και η βελτίωση των τεχνικών απαιτήσεων και προτύπων, που εφαρμόζονται από τους νηογνώμονες, με γνώμονα την ασφάλεια των πλοίων και των πληρωμάτων, καθώς και την προστασία του περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, ο IACS επιτελεί έναν πολυσχιδή ρόλο με πολλαπλές λειτουργίες:
- Καθορισμός προτύπων και απαιτήσεων: αναπτύσσει τις ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις που πρέπει να υιοθετούνται από όλα τα μέλη του, διασφαλίζοντας κοινά πρότυπα αξιοπλοΐας.
- Τεχνική υποστήριξη και επίβλεψη: ενισχύει την εφαρμογή των προτύπων μέσω τεχνικής καθοδήγησης και επιβλέπει τη συμμόρφωση των πλοίων μέσα από επιθεωρήσεις.
- Έρευνα & Ανάπτυξη: συλλέγει δεδομένα από τη λειτουργία των πλοίων και προωθεί την εξέλιξη των προτύπων μέσω συνεχούς τεχνικής αναβάθμισης.
- Συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και φορείς: κατέχει συμβουλευτικό ρόλο στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) και συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση διεθνών κανονισμών για την ασφάλεια και την περιβαλλοντική προστασία.
- Πιστοποίηση: διασφαλίζει ότι τα μέλη του εφαρμόζουν ενιαίες και υψηλής ποιότητας διαδικασίες ελέγχου, μέσω ενός αυστηρού συστήματος αξιολόγησης.
Πηγή: International Association of Classification Societies (IACS)
