Κατά την ταξινόμηση των ναυτιλιακών εξόδων, διαπιστώνεται ότι το κόστος διαχείρισης κάθε πλοίου διακρίνεται σε τρία μεγέθη: το σταθερό, το μεταβλητό και το συνολικό κόστος. Τα μεγέθη αυτά εξετάζονται πάντα σε συνάρτηση του χρόνου απασχόλησης του πλοίου, όπως αυτός καθορίζεται από την επιχείρηση, και του παραγόμενου μεταφορικού έργου εκφρασμένου σε τονομίλια.
Ειδικότερα, το σταθερό κόστος αναφέρεται στο σύνολο των εξόδων που παραμένουν αμετάβλητα ανεξάρτητα από το επίπεδο παραγωγής. Στο πλαίσιο μιας ναυτιλιακής επιχείρησης, το σταθερό κόστος είναι εκείνο που υφίσταται, είτε τα πλοία της εκτελούν πλόες είτε παραμένουν ανενεργά. Τα συγκεκριμένα έξοδα, τα οποία κατανέμονται αναλογικά στα πλοία της ναυτιλιακής επιχείρησης, περιλαμβάνουν τα εξής:
- Έξοδα διοίκησης
- Αμοιβές και έξοδα ενδιαίτησης του πληρώματος
- Ασφάλιστρα πλοίου
- Έξοδα συντήρησης και επισκευής του πλοίου
- Κόστος απόσβεσης του πλοίου και του εξοπλισμού του
- Κόστος δανεισμού
- Καύσιμα και λιπαντικά του πλοίου
- Αναλώσιμα για τη συντήρηση του πλοίου
- Έξοδα επιθεωρήσεων
- Ραδιοεπικοινωνίες
Από την άλλη πλευρά, τα έξοδα που επηρεάζονται άμεσα από τις διακυμάνσεις στην παραγωγή ναυτιλιακών υπηρεσιών, σε συνάρτηση με την απόσταση και το είδος του ταξιδιού, συνθέτουν το μεταβλητό κόστος. Συγκεκριμένα, το μεταβλητό κόστος αποτελείται από τα ακόλουθα:
- Κόστος ταξιδιού του πλοίου
- Κόστος καυσίμων και λιπαντικών
- Κόστος νερού που χρησιμοποιείται για τις ανάγκες του φορτίου
Σημειώνεται ότι το άθροισμα του σταθερού και του μεταβλητού κόστους ισούται με το συνολικό κόστος εκμετάλλευσης ενός πλοίου για δεδομένο χρονικό διάστημα. Η ταξινόμηση του κόστους σε σταθερό και μεταβλητό διευκολύνει τη ναυτιλιακή επιχείρηση να επιλέξει το καταλληλότερο είδος ναύλωσης για κάθε πλοίο τους, ιδίως όταν παρουσιάζονται περισσότερες από μία διαθέσιμες ναυλώσεις την ίδια χρονική στιγμή.
* Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Ναυτιλιακή Οικονομική» των Ευάγγελου Α. Σαμπράκου και Ιωάννη Γ. Γιαννόπουλου (Ίδρυμα Ευγενίδου, Α΄ Έκδοση 2021, σελ. 64).
