Η ναυλαγορά, και ειδικότερα το τμήμα εκείνο που λειτουργεί υπό το καθεστώς του πλήρους ανταγωνισμού, όπου η τιμή του ναύλου καθορίζεται από τις αμφίρροπες δυνάμεις της ζήτησης και της προσφοράς, χαρακτηρίζεται από συνεχείς διακυμάνσεις. Η ισορροπία της τιμής των ναύλων είναι εύθραυστη και η έλευση γεγονότων που μεταβάλλουν τα εκάστοτε μεγέθη της προσφοράς είναι συνηθισμένο φαινόμενο.
Ως εκ τούτου, στη ναυλαγορά παρατηρείται το φαινόμενο των ναυτιλιακών κύκλων. Πρόκειται δηλαδή για διακυμάνσεις στις τιμές των ναύλων. Συγκεκριμένα, οι ναύλοι εκκινούν από χαμηλά επίπεδα και σταδιακά αυξάνονται χάρη στην επίδραση των δυνάμεων της ζήτησης και της προσφοράς. Η αύξηση συνεχίζεται έως ότου τελικά οι ναύλοι ανέλθουν σε ένα ανώτατο επίπεδο, μετά το οποίο ξεκινά η καθοδική πορεία και η αποκλιμάκωση της ναυλαγοράς.
Οι ναυτιλιακοί κύκλοι μπορεί να είναι βραχείς σε διάρκεια (5-15 έτη) ή να είναι μακράς διάρκειας (έως και 50 έτη). Σε κάθε περίπτωση, χαρακτηρίζονται από τέσσερις φάσεις διακύμανσης:
- Ύφεση
- Ανάκαμψη
- Κορύφωση
- Κατάρρευση
Οι ναυτιλιακοί κύκλοι είναι δεδομένοι στον χώρο της ναυτιλίας και χαρακτηρίζουν την πορεία της ναυτιλιακής βιομηχανίας στον χρόνο. Η διάρκειά τους ποικίλλει και συνήθως είναι ακανόνιστη. Παράλληλα, είναι αδύνατον να προβλεφθεί με ακρίβεια η πορεία των ναύλων, συνεπώς δεν υπάρχει γι’ αυτό καμία τεχνική πρόβλεψης. Εκείνο επομένως που προέχει είναι η σωστή κίνηση κάθε φορά, δεδομένης της κατάστασης, ενώ είναι επίσης πολύ σημαντική η ικανότητα ανάληψης δυναμικών κινήσεων από πλευράς εταιρείας.
* Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Ναυτιλιακή Οικονομική» των Ευάγγελου Α. Σαμπράκου και Ιωάννη Γ. Γιαννόπουλου (Ίδρυμα Ευγενίδου, Α΄ Έκδοση 2021, σελ. 44).
