Προκειμένου να αναλυθεί ο τρόπος με τον οποίο αλληλεπιδρούν η προσφορά και η ζήτηση, δηλαδή οι δύο δυνάμεις που διαμορφώνουν τη ναυλαγορά και συνεπώς την εκάστοτε τιμή των ναύλων, θα πρέπει πρώτα να αναφερθούν και να αναλυθούν οι παράγοντες που κατ’ αρχάς επηρεάζουν αυτές τις δυνάμεις.
Η ζήτηση και η προσφορά θαλάσσιων μεταφορών καθορίζονται από πολλούς εξωτερικούς παράγοντες. Όσον αφορά τη ζήτηση χωρητικότητας, οι παράγοντες που καθορίζουν το μέγεθός της είναι οι ακόλουθοι:
- Η σύνθεση του παγκόσμιου εμπορίου και οι διαδρομές που εκτελούνται για τη διεξαγωγή αυτού.
- Η οικονομική ανάπτυξη.
- Η απόσταση που διανύεται μέσω των θαλάσσιων διαδρομών.
- Οι διακυμάνσεις της παγκόσμιας οικονομίας.
- Διάφοροι άλλοι παράγοντες και τυχαία γεγονότα, όπως πολιτικές καταστάσεις, που μπορεί να επηρεάσουν τους όρους διεξαγωγής του διεθνούς εμπορίου.
Για τους παράγοντες που διαμορφώνουν την προσφορά χωρητικότητας, αναφέρουμε τους εξής:
- Η χωρητικότητα του παγκόσμιου εμπορικού στόλου.
- Οι παραδόσεις νεότευκτων πλοίων.
- Τα πλοία που αποστέλλονται για διάλυση (scrap).
- Η ταχύτητα πλεύσης των πλοίων.
- Ο αριθμός των παροπλισμένων πλοίων.
- Οι προσδοκίες που γεννούν οι εξελίξεις των ναύλων.
Οι προαναφερθέντες παράγοντες καθορίζουν όχι μόνο το μέγεθος προσφοράς και ζήτησης σε μια δεδομένη στιγμή, αλλά παράλληλα μπορούμε να εντοπίσουμε σε αυτούς την τάση για ενδεχόμενες μεταβολές στις δυνάμεις της αγοράς καθώς και την κατεύθυνση αυτών των μεταβολών.
* Οι πληροφορίες για το παραπάνω άρθρο αντλήθηκαν από το βιβλίο «Ναυτιλιακή Οικονομική» των Ευάγγελου Α. Σαμπράκου και Ιωάννη Γ. Γιαννόπουλου, Ίδρυμα Ευγενίδου, Α΄ Έκδοση 2021, σελ. 37-38.
