Ο στόλος των Ελλήνων

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Επιτροπής Ναυτιλιακής Συνεργασίας του Λονδίνου ο υπό ελληνική πλοιοκτησία στόλος πλοίων 1.000 gt και άνω περιελάμβανε στις 10 Μαρτίου 2015 4.057 πλοία, με μεταφορική ικανότητα 314.456.451 dwt και με χωρητικότητα 184.063.875 gt. Σε αυτά τα στοιχεία περιλαμβάνονται επίσης και τα 374 πλοία 38.039.275 dwt και 23.515.651 gt. που βρίσκονται υπό ναυπήγηση. (Στοιχεία Ελληνικής Επιτροπής Ναυτιλιακής Συνεργασίας του Λονδίνου)

Τα πλοία του στόλου:

Ο ελληνόκτητος στόλος ανά κατηγορία πλοίων αποτελείται (σε παρένθεση ο αριθμός του αντίστοιχου παγκόσμιου στόλου) από:

α) 221 cargo ships (12.579),

β) 571 product και chemical δεξαμενόπλοια (7.150),

γ) 196 πλοία μεταφοράς αερίου (1.803),

δ) 709 πλοία μεταφοράς αργού (2.615),

ε) 1.856 ore and bulk (11.944),

στ) 92 επιβατηγά (1.885),

ζ) 347 containerships (5.354), και

η) 65 άλλους τύπους cargo ship (9.656).

Εκθέσεις για την δύναμη του Ελληνικού στόλου

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Review of Maritime Transport 2015 της UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) ο ελληνόκτητος στόλος παραμένει ο μεγαλύτερος στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας το 16,11% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου, ακολουθούμενος από τους στόλους της Ιαπωνίας (13,30), της Κίνας (9,08), της Γερμανίας (7,04), και της Σιγκαπούρης (4,84).

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του UNCTAD/RMT/2015 οι πιο πάνω πέντε πρώτοι εμπορικοί στόλοι ελέγχουν περισσότερο από το μισό της παγκόσμιας χωρητικότητας (dwt), ενώ από τις δέκα μεγαλύτερες ναυτιλιακές χώρες στον κόσμο οι πέντε βρίσκονται στην Ασία (Ιαπωνία, Κίνα, Σιγκαπούρη, Κορέα και Χονγκ Κονγ-Κινα), οι τέσσερις στην Ευρώπη (Ελλάδα, Γερμανία Ηνωμένο Βασίλειο και Νορβηγία), και μία από την Αμερική (Η.Π.Α.).

Σε ό,τι αφορά τον ελληνόκτητο στόλο, την 1η Ιανουαρίου του 2015 περιελάμβανε 4,017 πλοία. Από αυτά τα 796, με χωρητικότητα που ανέρχεται στους 70.425.265 dwt, πλέουν υπό ελληνική σημαία και τα 3.221, με χωρητικότητα 209.004.526 dwt, υπό ξένη σημαία.

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι η ελληνική σημαία καταλαμβάνει την έβδομη θέση στην παγκόσμια κατάταξη των κυριότερων σημαιών νηολόγησης, σημειώνοντας αύξηση σε σχέση με το 2013 της τάξης του 4,45%. Την ελληνική σημαία έχουν υψώσει 1,484 πλοία, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 4,5% της παγκόσμιας χωρητικότητας σε dwt. Στην πρώτη θέση, βεβαίως, συναντάμε τη σημαία του Παναμά, με 8.351 πλοία και με το παγκόσμιο μερίδιό της να αγγίζει το 20,13%.

Η προσφορά του Ελληνικού στόλου – Ελληνική οικονομία

H φράση του Περικλή, του μεγαλύτερου ηγέτη της Αθηναϊκής Πολιτείας, «μέγα το της θαλάσσης κράτος», όπως τη μαρτυρεί ο Θουκυδίδης, δεν αφορά κράτη με τη σύγχρονη έννοια – αφού δεν υπήρχε καν η σημερινή έννοια του κράτους τα χρό νια εκείνα. Αντιθέτως, περιγράφει την δύναμη που δίνει σε ένα έθνος η επικράτηση στις θάλασσες.

Το έθνος των Ελλήνων θαλασσοκρατεί επί 3.000 χρόνια. Πρωτοστάτες στον αγώνα αυτόν, οι καραβοκύρηδες και οι Έλληνες ναυτικοί. Σε καιρό ειρήνης επικράτησαν με τη ναυτοσύνη και την ευελιξία του ελληνικού πνεύματος, ενώ σε καιρό πολέμου μετατρέπουν την ελληνική ναυτιλία «στο ξύλινο τείχος που μόνο αυτό θα σώσει εσάς και τα παιδιά σας…» (χρησμός της Πυθίας Αριστονίκης του μαντείου των Δελφών στους Αθηναίους πριν από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας, το 480 π.Χ.). Με τον τρόπο αυτό, οι Έλληνες ναυτικοί δίνουν διαχρονικά την απάντηση εκείνων των «ολίγων ελεύθερων ανθρώπων» σε κάθε είδους επιβολή. Σήμερα η ελληνόκτητη ποντοπόρος ναυτιλία παραμένει ιδιαίτερα ανταγωνιστική ακόμα και μέσα στην περίοδο της παγκόσμιας ύφεσης, με τους Έλληνες πλοιοκτήτες να ελέγχουν πάνω από το 15% του παγκόσμιου στόλου. Ο κλάδος αποδεικνύει συνεχώς την ικανότητά του για προσαρμογή στις διαρκώς μεταβαλλόμενες και απαιτητικές συνθήκες, κάτι που αντικατοπτρίζεται και στις επενδυτικές δαπάνες για νέα πλοία, οι οποίες ξεπερνούν τα $13 δισεκα- τομμύρια για το έτος 2011.

Η καταγεγραμμένη συνολική συμβολή της ναυτιλίας για την Ελλάδα είναι πολύ σημαντική, καθώς, σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, ανέρχεται σε €13 δισεκατομμύρια προστιθέμενη αξία και 192 χιλιάδες θέσεις εργασίας. Η συνολική προστιθέμενη αξία που δυνητικά μπορεί να δημιουργήσει ο κλάδος ξεπερνά τα €25,9 δισεκατομμύρια, ενώ η δυνητική απασχόληση, τόσο στην ποντοπόρο ναυτιλία όσο και στους κλάδους που εμπλέκονται έμμεσα, ξεπερνά τις 550 χιλ. θέσεις εργασίας (ΙΟΒΕ, «Η συμβολή της ποντοπόρου ναυτιλίας στην ελληνική οικονομία», Αθήνα 2013)

Eπιμελημένο άθρο του Μανώλη Κεφαλογιάννη, πρώην Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας, με τίτλο «Αιχρόν έστι σιγάν, της Ελλάδος πάσης αδικουμένης», Ναυτικά Χρονικά, Φεβρουαρίος 2013

Η προσφορά του Ελληνικού στόλου – Διεθνής οικονομία

Το φράγμα των 5.000 πλοίων ετοιμάζεται να σπάσει η ελληνική ναυτιλία, και μάλιστα εν μέσω παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Ο στόλος όχι μόνο αυξάνεται σε αριθμό πλοίων αλλά και σε χωρητικότητα, ενώ ταυτόχρονα εκσυγχρονίζεται αφού κάθε χρόνο μειώνεται ο μέσος όρος ηλικίας. Η κυριαρχία της Ελλάδας στο σημαντικότερο βιομηχανικό κλάδο όχι μόνο παραμένει αδιαμφισβήτητη αλλά ενισχύεται συνεχώς. Πιο συγκεκριμένα μέσα στο 2015 η δύναμη του ελληνόκτητου στόλου αυξήθηκε κατά 202 πλοία και από τα 4.707 έφτασε τα 4.909. Παράλληλα, μεγάλωσε και η χωρητικότητά του κατά 24,6 εκατομμύρια τόνους, ποσοστό αύξησης 7,2%, αγγίζοντας τους 328,2 εκατομμύρια τόνους. Τα στοιχεία προκύπτουν από την ετήσια έρευνα της Petrofin Research. Ο μέσος όρος ηλικίας μειώθηκε στα 12,7 έτη, έναντι 13,26 το 2014, 14,05 το 2013 και 14,7 το 2012.

Με αυτά τα δεδομένα δεν προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι ο ελληνόκτητος στόλος παραμένει πρώτος στον κόσμο. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του Αυγούστου του 2015, όπως τα παρουσιάζει η vesselsvalue.com, η αξία των πλοίων που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο ναυτιλιακών εταιρειών ελληνικών συμφερόντων ανερχόταν σε 108,84 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο ελληνόκτητος στόλος βρίσκεται πολύ μπροστά από άλλες μεγάλες ναυτιλιακές δυνάμεις του κοσμου, όπως την Ιαπωνία, την Κίνα, την Γερμανία, τη Σιγκαπούρη και τις ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, η αξία του εμπορικού στόλου της Ιαπωνίαςφτάνει τα 89,4 δις δολάρια, της Κίνας τα 73,9 δις, της Γερμανίας 47,7 δις, της Σιγκαπούρης 39,1 δις και των ΗΠΑ τα 35,9 δις δολάρια.

Οι δέκα μεγαλύτερες ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες, με βάση την αξία των πλοίων τους, ελέγχουν ένα σύνολο στόλου 579 πλοίων με συνολική αξία 29,12 δις δολάρια. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο όμιλος Αγγελικούση έχει δύο ναυτιλιακές εταιρείες μέσα στις δέκα μεγαλύτερες: τη Maran Gas που είναι η πρώτη σε αξία πλοίων ελληνική ναυτιλιακή εταιρεία καθώς διαχειρίζεται 23 πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου αξίας (4,11 δις δολ.) και τη Maran Tankers με 48 δεξαμενόπλοια αξίας 2,88 δισ. δολ. που βρίσκεται στην πέμπτη θέση της σχετικής κατάταξης.

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Thenamaris του Ντίνου Μαρτίνου με ένα μεικτό στόλο 87 πλοίων (δεξαμενόπλοια, bulk carriers, LNG carriers και containerships). Στην τρίτη θέση βρίσκεται η GasLog του Πήτερ Λιβανού με 19 LNG Carriers αξίας 3,34 δισ. δολ. και στην τέταρτη θέση η Costamare της οικογένειας Κωνσταντακόπουλου με 71 containerships αξίας 2,91 δισ. δολ.

Τη δεκάδα συμπληρώνουν η ΤΕΝ του Ομίλου Τσάκου με 63 πλοία (δεξαμενόπλοια και δύο LNG Carriers) αξίας 2,8 δις δολ., η Dynacom Tankers του Γιώργου Προκοπίου με 54 δεξαμενόπλοια αξίας 2,75 δις δολ., η Cardiff Marine του Γιώργου Οικονόμου με 59 πλοία (δεξαμενόπλοια, Bulk carriers, containerships και LNG carriers) αξίας 2,4 δις δολ, η Star Bulk Carriers στην οποία συμμετέχουν το Oaktree Fund και ο Πέτρος Παππάς με 95 bulk carriers αξίας 2,26 δις δολ. και, τέλος, η Minerva Marine του Ανδρέα Μαρτίνου με 60 πλοία (δεξαμενόπλοια, bulk carriers) αξίας 2,04 δις δολ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ελληνόκτητα πλοία αποτελούν σχεδόν το 7,6% του παγκόσμιου στόλου με βάση τον αριθμό των πλοίων, το 13,5% με βάση τους gt και το 15,9% με βάση τη μεταφορική ικανότητα (dwt).

Από τα παραπάνω στοιχεία είναι φανερό ότι ο ελληνικός εφοπλισμός δίνει έμφαση στην αγορά και ναυπήγηση πλοίων μεγάλου μεγέθους για να επιτυγχάνει οικονομίες κλίμακος και να παραμένει ανταγωνιστικός.